PGS-TS-BS Bùi Hữu Hoàng - Trưởng Khoa Tiêu hóa BV Đại học Y Dược TP HCM, Phó Chủ tịch Hội Gan mật TP HCM

Các hóa chất độc hại, vi khuẩn, vi rút, nấm mốc… từ thực phẩm “bẩn” khi vào cơ thể sẽ trực tiếp hoặc gián tiếp tấn công và kích hoạt quá mức tế bào Kupffer trong gan, làm sản sinh các chất gây viêm, phá hủy tế bào gan, dẫn đến nhiều bệnh lý gan nguy hiểm.

Nội dung liên quan: Tìm hiểu về tế bào Kupffer

Nghiêm trọng hơn, khi gan bị mất khả năng khử độc cùng nhiều vai trò quan trọng khác, cơ thể sẽ dễ bị nhiễm độc, thiếu dưỡng chất và mắc phải nhiều bệnh lý nguy hiểm tại não, thận...

Gan bị hủy hoại khi tế bào Kupffer hoạt động quá mức

Thực phẩm “bẩn” là cách gọi chung cho những loại thực phẩm được chế biến, sản xuất không đảm bảo an toàn vệ sinh, có thể chứa nhiều vi khuẩn, vi rút, ký sinh trùng, nấm mốc, tồn dư thuốc bảo vệ thực vật, chất tăng trọng, chất tạo nạc, các loại kháng sinh, chất bảo quản, hóa chất nhuộm màu hoặc tẩy trắng, phụ gia tạo mùi độc hại… 

Theo PGS-TS-BS Bùi Hữu Hoàng (Trưởng Khoa Tiêu hóa BV Đại học Y Dược TP HCM, Phó Chủ tịch Hội Gan mật TP HCM), nghiên cứu về sinh học phân tử gần đây cho thấy quá trình huỷ hoại tế bào gan của các độc chất xảy ra như sau: Khi những độc chất từ thực phẩm “bẩn” vào cơ thể, một mặt trực tiếp kích hoạt tế bào Kupffer - một loại tế bào miễn dịch nằm ở xoang gan - hoạt động quá mức, làm cho tế bào này phóng thích ra các chất gây viêm như TNF-α, TGF-β, Interleukin… gây tổn thương, hủy hoại tế bào gan. Mặt khác, các độc chất cũng khiến tế bào gan làm việc quá sức khi thực hiện vai trò khử độc, làm sản sinh các sản phẩm trung gian tiếp tục kích hoạt tế bào Kupffer mạnh mẽ, và một lần nữa gây chết tế bào gan nhiều hơn, khiến gan nhanh chóng suy yếu, hư hại. 

Nếu lượng độc chất từ thực phẩm “bẩn” cũng như từ môi trường ô nhiễm, rượu bia, thuốc men… tích tụ trong cơ thể tăng dần theo thời gian, sẽ âm thầm làm cho gan bị hủy hoại nghiêm trọng bởi tế bào Kupffer được kích hoạt quá mức. Hậu quả là gây ra nhiều tình trạng bệnh lý tại gan như tăng men gan, gan nhiễm mỡ, viêm gan, xơ gan, thậm chí là ung thư gan cũng như nhiều bệnh lý tại các cơ quan khác.

Chủ động chống độc, bảo vệ gan

PGS Hoàng cho biết, đứng trước “vòng vây” độc chất, việc "giải độc cho gan" theo cách hiểu thông thường là chưa đủ, bởi một khi gan đã bị nhiễm độc, hư tổn thì rất khó phục hồi. Do vậy, cần chủ động chống độc, bảo vệ gan ngay từ khi gan chưa bị nhiễm độc hoặc nhiễm độc chưa nặng nề, giúp gan duy trì tốt nhiều vai trò quan trọng, bảo vệ cơ thể bằng cách ngăn chặn hoặc hạn chế sự xâm nhập của các độc chất, đồng thời chủ động kiểm soát từ gốc cơ chế sinh bệnh gây các tổn thương gan là do sự hoạt động quá mức của tế bào Kupffer.

Trên cơ sở nhận biết rõ vai trò quan trọng của tế bào Kupffer trong cơ chế gây bệnh ở gan; gần đây, nhờ vào những thành tựu vượt trội của ngành công nghệ sinh học phân tử, các nhà khoa học Mỹ đã ứng dụng thành công tinh chất Wasabia và S.Marianum thiên nhiên giúp kiểm soát hiệu quả hoạt động của tế bào Kupffer. 

Nghiên cứu tại Nhật và Đức cho thấy, việc sử dụng Wasabia và S. Marianum giúp kiểm soát tế bào Kupffer trước tác động của các hóa chất độc hại, vi khuẩn, vi rút, ký sinh trùng…, làm giảm trên 50% các chất gây viêm như TNF-α, TGF-β, Interleukin… sau 6 tuần. Nhờ đó, hạn chế được quá trình viêm và tổn thương gan, ngăn chặn hình thành các mô sợi gây xơ gan. Đồng thời, Wasabia và S. Marianum còn giúp tăng gấp 3 lần loại protein bảo vệ cơ thể là Nrf2 chỉ sau 6 giờ, kiểm soát tế bào Kupffer, tăng cường khả năng khử độc, bảo vệ gan và tái tạo các tế bào gan bị hư hại.

“Như vậy, bên cạnh việc hạn chế tối đa các loại thực phẩm "bẩn", kiểm soát tế bào Kupffer trước sự tấn công của các độc chất là giải pháp đột phá mới và khoa học trong việc chủ động chống độc, bảo vệ gan”, PGS Hoàng nhấn mạnh.

Chủ đề liên quan: Cảnh báo thực phẩm bẩn gây hại cho gan /  Thực phẩm chức năng bảo vệ gan

Nguyễn Thanh